Proste prawo dla ludzi, czyli wstęp do cyklu.

Otwierając cykl artykułów chciałbym przedstawić wybrane zagadnienia prawnicze w sposób przystępny i zrozumiały dla każdego czytelnika. W powszechnym mniemaniu ludzi niezwiązanych z prawem, wszystkie kodeksy, artykuły i paragrafy są zagmatwane i niejasne.

 

Moim celem jest rozjaśnienie zawiłych zagadnień z zakresu popularnych i częstych tematów i sytuacji, które mogą przydarzyć się każdemu. Opracowałem cykle artykułów, w których omówię po kolei powszechne tematy w oparciu o regulujące je kodeksy oraz dokonam interpretacji zapisów. Nie każdy jest adwokatem, nie każdy zna kodeksy i nie każdy ma wolny czas na interpretacje zawiłych zapisów. Systematyzując wiedzę z poszczególnych gałęzi prawa chcę ułatwić czytelnikom poznanie w pełni swoich praw i obowiązków.

 

Prawo rzymskie stanowi podwaliny współczesnego prawodawstwa, stąd wiele wyrażeń i założeń prawa rzymskiego działa w niezmienionej lub lekko zmodyfikowanej formie. Przytoczyć tu należy kilka paremii prawniczych, które powinny być powszechnie znane, ale które ze względu na zachowanie porządku pozwolę sobie zacytować i wytłumaczyć.
Jedna z najważniejszych zasad to „Ignorantia iuris nocet” (nieznajomość prawa szkodzi) czy pokrewna „Ignorantia iuris non excusat” (nieznajomość prawa nie usprawiedliwia), według której nieznajomość norm i przepisów prawnych nie może stanowić usprawiedliwienia dla czynów zabronionych, a wszelkie normy prawne, źródła prawa i nowelizacje są publicznie dostępne.
Volenti non fit iniuria (chcącemu nie dzieje się krzywda) jest zasadą, według której jeśli ktoś dobrowolnie wystawia się na szkodę, uszczerbek, mając świadomość ryzyka i konsekwencji swojego działania traci prawo dochodzenia roszczeń od stron.

 

Lex retro non agit lub zawierające wyjątek Lex severior retro non agit (prawo nie działa wstecz lub prawo surowsze nie działa wstecz) czyli zasada określająca, że nie można ustanowić przepisów prawa, które niosłyby ze sobą konsekwencje prawne za czyn popełniony wcześniej (kiedy te przepisy nie obowiązywały). Zasada ta została zawarta między innymi w Konstytucji art. 42. 1. w brzmieniu: ” Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego.” oraz Kodeksie Karnym art. 1 § 1. w podobnym brzmieniu. Wyjątek a retroaktywności prawa karnego stanowi Art. 4. § 1. Kodeksu Karnego, który dopuszcza zastosowanie łagodniejszego prawa (np:. jeżeli obecne jest łagodniejsze w stosunku do tego, które obowiązywało w chwili popełnienia przestępstwa). Artykuł brzmi następująco: „Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.” Tego zagadnienia dotyczy jeszcze jedna formuła: Nullum crimen sine lege (nie ma przestępstwa bez ustawy) co znaczy tyle, że nikt nie może zostać ukarany za czyn, który nie był zabroniony w chwili jego popełnienia.

 

Vim vi defendere omnes leges omniaque iura permittut (wszystkie prawa i ustawy pozwalają bronić się przed siłą przy pomocy siły) co stanowi podstawę instytucji obrony koniecznej jako kontratypu (czynu zabronionego, wyłączającego odpowiedzialność karną po wystąpieniu określonych przesłanek). Zasada ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku defensywy (instytucja obrony koniecznej zastrzega, że zamach nie może być sprowokowany ani miniony, musi być rzeczywisty, bezprawny).

 

Wyżej wymienione zasady są zwykle podstawami współczesnego prawodawstwa, dlatego zasługują na dokładne opisanie. Jest to absolutna podstawa, której nieznajomość może zaszkodzić. Prawo i jego regulacje bywają wielostopniowe, złożone, dlatego niejednokrotnie jedyną rzetelną pomocą będzie dobry Adwokaci Tarnów. Teksty natomiast będą traktować o najpowszechniej występujących problemach prawnych, o których warto wiedzieć i w których warto być zorientowanym. Zapraszam do lektury kolejnych artykułów,

 

 

Autor: Maciej Iwanczewski.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *